این شکایت را زیاد میشنوی:
سرمایهگذارهای خطرپذیر¹ بیش از حد تحت تأثیر نظر بقیهٔ سرمایهگذارها هستند و در نتیجه تخیل و جسارت کافی ندارند.
یک بخشی از این حرف درست است.
بالاخره طبیعت انسان این است که موقع تصمیمگیری دنبال تأیید اجتماعی و مرجع معتبر بگردد.
اما کل داستان این نیست.
در بازارهای عمومی، سرمایهگذارها تقریباً همزمان تصمیم میگیرند، و از نظر تئوری، بیشتر اطلاعات مهم دربارهٔ شرکتها طبق قانون بهصورت عمومی منتشر میشود.
کسبوکارها هم بالغتر هستند، پس ارزشگذاریشان راحتتر است.
از طرفی بازار هم نقدشونده² و عمیق است، بنابراین دربارهٔ وجود سرمایه در آینده یا میزان پول موجود، عدمقطعیت زیادی وجود ندارد.
در بازار عمومی، بعید است من به اطلاعات خصوصی دربارهٔ آیندهٔ یک شرکت دسترسی داشته باشم، و اگر هم داشته باشم، با خرید یا فروش سهام، قیمت را تغییر میدهم.
تا وقتی تو از آن اطلاعات باخبر شوی، اثرش قبلاً وارد قیمت شده و دیگر نمیتوانی از آن استفاده کنی.
اما در بازارهای خصوصی، مقدار زیادی اطلاعات غیرعمومی بین افراد مختلف پخش شده، و آنها فرصت دارند بهصورت مرحلهای تصمیم بگیرند.
شرکتها تازه و نابالغاند، و ارزشگذاریشان سخت است.
بازار هم کمعمق و غیرنقدشونده است، و چیزی شبیه «مسابقهٔ زیبایی کینزی³» شکل میگیرد، یعنی ممکن است بخواهی امروز روی یک شرکت سرمایهگذاری کنی فقط چون فکر میکنی بعداً بقیه هم روی آن سرمایهگذاری خواهند کرد.
پس وقتی میبینی سرمایهگذارهای دیگر دستهجمعی وارد یک شرکت میشوند، میتوانی این نتیجهها را بگیری:
- احتمالاً آنها دربارهٔ شرکت یا بازار چیزی میدانند که تو نمیدانی، چون اطلاعات مهمی مثل کیفیت بنیانگذارها، وضعیت رقابت یا اندازهٔ واقعی بازار، خصوصی و پراکنده بین آدمهای مختلف است.
- احتمال اینکه این شرکت در آینده هم جذب سرمایه کند بیشتر است، چون ظاهراً توانسته سرمایهگذارهای قوی و باکیفیت را جذب کند، همان مسابقهٔ زیبایی کینزی.
- و مهمتر از همه، تو هنوز فرصت داری با همان قیمت قبلی وارد شوی و از این اطلاعات جدید استفاده کنی.
همین نکتهٔ آخر، بیشتر از هر چیز دیگری باعث میشود سرمایهگذارها مثل گله حرکت کنند.
در واقع، برای سرمایهگذارهای خصوصی، رفتار گلهای کاملاً منطقی است.
آنها انگیزهٔ قوی دارند، چون دانششان محدود و پراکنده است.
و مهمتر اینکه ابزارش را هم دارند، چون در جذب سرمایههای خصوصی، قیمت معمولاً در حین تصمیمگیری مرحلهای سرمایهگذارها تغییر نمیکند.
ــــــــــــــــــــ
۱. Venture Investors ، سرمایهگذارهای خطرپذیر که روی استارتاپها و شرکتهای نوپا سرمایهگذاری میکنند.
۲. نقدشونده یا Liquid ، بازاری که در آن خرید و فروش داراییها سریع و آسان انجام میشود.
۳. Keynesian Beauty Contest ، مفهومی اقتصادی از جان مینارد کینز که میگوید آدمها اغلب چیزی را انتخاب میکنند که فکر میکنند بقیه انتخاب خواهند کرد، نه چیزی که خودشان بهترین میدانند.
🗓 تاریخ انتشار: ۲۲ آوریل ۲۰۱۰ (۲ اردیبهشت ۱۳۸۹)