نوشته‌های Nav.al به فارسی

ریسک غیرقابل اندازه‌گیری

۲۹ نوامبر ۲۰۰۵

بسیاری از استارتاپ‌های «وب ۲.۰» که امروزه در حال شروع به کار هستند، از آن دسته هستند که ریسک آن‌ها از قبل (a priori) کاملاً غیرقابل اندازه‌گیری است. اغلب، این‌ها برنامه‌هایی بسیار اجتماعی هستند که برای موفقیت نیاز دارند گروه بزرگی از مردم رفتار خود را اندکی تغییر دهند یا یک رفتار جدید را بپذیرند. این فهرست شامل وام‌دهی همتا به همتا (Peer-to-Peer lending)، شبکه‌های اجتماعی برای پیشنهاد دادن (معرفی) چیزها، سیستم‌های جدید ارتباط گروهی، نرم‌افزارهای قابل دانلود برای اشتراک‌گذاری عکس و غیره است. در حالی که برخی طرح‌های مشابه در گذشته موفق بوده‌اند (به ویژه مای‌اسپیس، فلیکر، ای‌بِی، اسکایپ و کریگزلیست)، مجموعه آنهایی که شکست خورده‌اند، بسیار بسیار بزرگتر است.

مشکل شروع یکی از این کسب‌وکارها به‌عنوان یک کارآفرین این است که شما اساساً باید منحنی پذیرش کاربر را طی کنید پیش از آنکه هر سرمایه‌گذار خطرپذیر (VC) منطقی به فکر سرمایه‌گذاری روی شما بیفتد. مطمئناً، اگر این کسب‌وکارها موفق شوند، می‌توانند اثرات شبکه‌ای (Network Effects) فوق‌العاده‌ای داشته باشند.

اما پیش از پذیرش کاربر، اندازه‌گیری ریسک پذیرش تقریباً به هر طریقی غیرممکن است، و به همین دلیل، متقاعد کردن سرمایه‌گذاران خطرپذیر بسیار بسیار سخت می‌شود (Hard Sell). حتی اگر یک شریک (در شرکت سرمایه‌گذاری) باور داشته باشد که آن سرویس پذیرفته خواهد شد، او نمی‌تواند بقیه شرکا را با هیچ داده‌ای متقاعد کند. به این ترتیب، تعداد کمی از این نوع شرکت‌ها که بودجه دریافت می‌کنند، یا به دلیل وجود یک کارآفرین مشهور تأمین مالی می‌شوند، یا به دلیل جنون سرمایه‌گذاری حباب (Bubble-Investing Mania).

اساساً، اگر سابقه کاری (Track Record) ندارید و در حال راه‌اندازی یک شرکت وب ۲.۰ هستید که به یک حد نصاب (توده بحرانی) از کاربران نیاز دارد تا کاری را انجام دهند که شواهد کمی مبنی بر انجام آن توسط مردم در وب تاکنون وجود داشته است، پس یا باید آن را برای مدتی به صورت شخصی (بدون سرمایه‌گذاری خارجی) تأمین مالی کنید (Bootstrap)، یا یک فاکتور جانشین دیگر به سرمایه‌گذاران خطرپذیر ارائه دهید (مانند کارآفرین مشهور یا توسعه فناوری هسته‌ای)، یا یک سرمایه‌گذار فرشته (Angel Investor) پیدا کنید که باور داشته باشد (که گفتن این کار از انجامش راحت‌تر است).

روی دیگر سکه این است که کارآفرینانی که در حال توسعه فناوری‌های سخت (Hard-Core Technology) با ارزش نسبتاً قطعی هستند، معمولاً با حسادت زیادی به کسب‌وکارهای موفق در شبکه‌های اجتماعی و P2P نگاه می‌کنند. به نظر می‌رسد که این دسته (کسب‌وکارهای اجتماعی) انحصارات ناگسستنی، رشد ارگانیک و نیازهای توسعه‌ای پیچیده‌ای ندارند. با این حال، این فقط سوگیری بقا (Survivor Bias) است. احتمال شکست کامل در کسب‌وکارهای اجتماعی/P2P بسیار بالاتر است، که صرفاً با نگاه کردن به برنده‌ها مشخص نمی‌شود.